
Yoga deyince çoğu kişinin aklına esnek bedenler ve zorlu pozlar gelir. Oysa yoganın klasik tanımı başka bir şey söyler: "Yoga, zihnin dalgalanmalarının durulmasıdır." Bu tanımın merkezinde olduğu yol, Raja Yoga, yani "kraliyet yogası"dır. Bu yazıda Raja Yoga'nın ne olduğunu, Patanjali'nin sekiz basamağını, faydalarını ve günlük hayatına nasıl yerleştirebileceğini bulacaksın.
"Raja" kral demek; Raja Yoga ise "yogaların kralı" ya da "kraliyet yolu" olarak çevrilir. Zihni doğrudan ele alan, meditasyonu merkeze koyan yoldur.
Terim, Hatha Yoga metinlerinde meditasyonun ve zihnin tamamen sakinleştiği halin adı olarak geçer. Hatha Yoga Pradipika, Hatha Yoga'yı Raja Yoga'ya ulaşmak için bir basamak olarak tanımlar. 19. yüzyılın sonunda Swami Vivekananda'nın *Raja Yoga* (1896) kitabıyla bu isim, Patanjali'nin Yoga Sutraları'nda anlatılan sekiz basamaklı yolla özdeşleşti. Bugün çoğu kaynak Raja Yoga dendiğinde Patanjali'nin yolunu kasteder.
Patanjali'nin tanımı kısa ve nettir: Yoga, zihnin dalgalanmalarının (chitta vritti) durulmasıdır (1.2). Zihin durulduğunda gören, kendi gerçek doğasında kalır (1.3).
Patanjali yoganın sekiz "uzvunu" sayar (2.29). İlk beşi dışsal, son üçü içsel kabul edilir.
| Basamak | Anlamı | Kısaca |
|---|---|---|
| 1. Yama | Toplumsal ilkeler | Şiddetsizlik, doğruluk, çalmamak, ölçülülük, sahiplenmemek |
| 2. Niyama | Kişisel disiplinler | Temizlik, hoşnutluk, disiplin, kendini tanıma, teslimiyet |
| 3. Asana | Duruş | Sabit ve rahat bir oturuş (2.46) |
| 4. Pranayama | Nefes | Nefesin düzenlenmesi |
| 5. Pratyahara | Duyuların içe çekilmesi | Dikkati dışarıdan içeriye çekmek |
| 6. Dharana | Konsantrasyon | Zihni bir noktada tutmak (3.1) |
| 7. Dhyana | Meditasyon | Dikkatin o noktada kesintisiz akışı (3.2) |
| 8. Samadhi | Bütünleşme | Yalnızca nesnenin parladığı, benlik duygusunun silindiği hal (3.3) |
Son üçü birlikte uygulandığında Patanjali buna "samyama" der (3.4).
Asana üzerine bir not: Patanjali'nin asanadan kastı, bugün bildiğimiz pozların çeşitliliği değil, meditasyon için "sabit ve rahat" bir oturuştur. Tek cümleyle tarif eder ve ayrıntıya girmez. Modern poz pratiği büyük ölçüde sonraki Hatha Yoga geleneğinden gelir.
Yamalar ve niyamalar hakkında ayrıntılar için Yoganın 5 Yaması ve Yoganın Beş Niyaması, duyuların içe çekilmesi için Pratyahara yazılarına bakabilirsin.
Gün içinde:
Zihni doğrudan ele alan, meditasyonu merkeze koyan yoga yoludur. Bugün genellikle Patanjali'nin Yoga Sutraları'nda anlatılan sekiz basamaklı yolu ifade eder.
Patanjali'nin sekiz basamaklı yoluna "ashtanga" (sekiz uzuvlu) denir. Bu, K. Pattabhi Jois'in geliştirdiği Ashtanga Vinyasa poz sisteminden farklıdır.
Hayır. Patanjali'nin asanadan kastı, meditasyon için sabit ve rahat bir oturuştur. Sandalyede de oturabilirsin.
Günde 10-15 dakikalık bir nefes ve oturma pratiğiyle, bir de gün için bir yama ya da niyama niyetiyle başlayabilirsin.