
"Tantra" kelimesi duyulduğunda çoğu kişinin aklına yalnızca cinsellik gelir. Oysa tantra yoga, nefes, mantra, mudra, görselleştirme ve meditasyonla bedeni bir dönüşüm aracı olarak gören geniş ve köklü bir gelenektir. Bu rehberde tantra yoga nedir, nereden gelir, temel kavramları neler ve tantra yoga hareketleriyle nasıl basit bir pratik oluşturabilirsin, adım adım bulacaksın.
Tantra, Sanskritçe "tan" (genişletmek, dokumak) kökünden gelir; "dokuma tezgâhı" ya da "sistem, yöntem" anlamını taşır. Genellikle "bilinci genişleten yöntem" diye açıklanır. Aynı zamanda, MS 5.-6. yüzyıllardan itibaren Hindistan'da yazılmaya başlanan bir metin türünün de adıdır.
Tantra yoga, Hindu ve Budist tantrik geleneklerinden beslenen, bedeni ve dünyayı reddetmek yerine onları özgürleşmenin aracı olarak gören bir yoga anlayışıdır. Temel fikri şudur: Evren, saf bilinç (Şiva) ile yaratıcı enerjinin (Şakti) birlikteliğinden doğar ve insan bedeni bu birliğin küçük bir yansımasıdır.
Tantra yoga; mantra, yantra, mudra, nefes çalışmaları, görselleştirme ve ritüelleri bir arada kullanır. Bugün yaygın olarak uygulanan pek çok yoga tekniği, örneğin çakralar, bandhalar ve kundalini kavramı, tantrik geleneğe dayanır.
note: Batı'da "tantra" adıyla sunulan atölyelerin çoğu, 20. yüzyılda geliştirilen ve cinselliğe odaklanan "neo-tantra" akımlarına aittir. Geleneksel tantrada cinsel ritüeller yalnızca bazı ekollerde ve sınırlı bir yer tutar; tantranın büyük kısmı meditasyon, mantra, ritüel ve felsefeden oluşur.
Bugün yoga stüdyolarında öğretilen beden odaklı pratiklerin temelini oluşturan hatha yoga, tantrik geleneğin içinden doğmuştur. Hatha yoga metinleri; asana, pranayama, bandha ve mudrayı enerjiyi uyandırmanın yolları olarak anlatır. Bu ilişkiyi hatha yoga geleneği yazımızda daha ayrıntılı bulabilirsin.
| Kavram | Anlamı |
|---|---|
| Şiva ve Şakti | Saf bilinç ve yaratıcı enerji; her şeyin iki kutbu |
| Kundalini | Omurganın dibinde uyuyan enerji |
| Çakralar | Omurga boyunca dizilen enerji merkezleri |
| Nadiler | Enerjinin aktığı düşünülen kanallar (ida, pingala, sushumna) |
| Mantra | Kutsal ses ve hece |
| Yantra | Meditasyon için geometrik diyagram |
| Mudra | Enerjiyi yönlendirdiği düşünülen el ve beden pozisyonları |
| Bandha | Enerji kilitleri |
Tantrik meditasyonda kullanılan geometrik semboller için yantralar üzerine yazımıza, el pozisyonları için mudra çeşitleri rehberimize göz atabilirsin. Tantranın en çok merak edilen kavramı olan kundalini için de kundalini uyanışı nedir yazımız var.
Aşağıdaki kısa pratik, tantra yoganın nefes, mudra, bandha ve meditasyon unsurlarını bir araya getirir. Toplam 20-25 dakika sürer.
???? Tantra yogada hareketin "doğru" görünmesinden çok, beden duyumlarını ve nefesin akışını hissetmen önemlidir. Yavaş ilerle ve deneyimini merakla gözlemle.
Tantra yoga pratiği yapanlar genellikle şunları aktarır:
Bedeni ve dünyayı özgürleşmenin aracı olarak gören; mantra, yantra, mudra, nefes ve meditasyonu birleştiren köklü bir yoga geleneğidir.
Geleneksel tantrada cinsellik yalnızca bazı ekollerde sınırlı bir yer tutar; Batı'daki cinsellik odaklı uygulamalar çoğunlukla modern neo-tantra akımlarıdır.
Omurga dalgaları, kalça açıcılar, bandhalar, mudralar, Nadi Shodhana nefesi ve çakra meditasyonları sık kullanılan uygulamalardır.
Hatha yoga, tantrik gelenek içinden doğmuş ve onun beden odaklı uygulamalarını sistemleştirmiştir.
Nazik hareket, nefes ve meditasyon içeren temel uygulamalar yeni başlayanlar için uygundur; ileri teknikler için deneyimli bir öğretmen önerilir.