
Yoga ya da Hindistan üzerine bir şeyler okurken "aşram" kelimesiyle mutlaka karşılaşırsın: Bir yoga merkezi, bir inziva yeri ya da bir yaşam evresi... Bu rehberde aşram ne demek, aşramların tarihi, aşram hayatının günlük düzeni ve bir aşramı ziyaret etmeden önce bilmen gerekenler, adım adım anlatılıyor.
Aşram (İngilizcede ashram), Sanskritçe "āśrama" kelimesinden gelir. Kökündeki "śram" "çaba göstermek, emek vermek" anlamını taşır; aşram, "manevi çaba gösterilen yer" olarak açıklanır. Kelime iki farklı anlamda kullanılır:
Klasik Hint düşüncesi, insan hayatını dört evreye ayırır:
| Aşrama | Evre | Odak |
|---|---|---|
| Brahmacharya | Öğrencilik | Öğrenme, disiplin, öğretmene hizmet |
| Grihastha | Ev hayatı | Aile, çalışma, topluma katkı |
| Vanaprastha | Çekilme | Sorumlulukları devretmek, iç dünyaya yönelmek |
| Sannyasa | Feragat | Dünyevi bağlardan özgürleşme arayışı |
Bu model, eski Hint hukuk ve ahlak metinlerinde (Dharmashastralar) ayrıntılı biçimde anlatılır. Bu evrelerin felsefi arka planı Upanişad metinleri ile şekillenmiştir.
Eski Hindistan'da bilgeler (rishi) ormanlarda ya da şehir dışında küçük topluluklar kurar, öğrencilerini burada yetiştirirdi. Öğrenciler öğretmenlerinin yanında yaşar, gündelik işlere yardım eder ve öğretileri sözlü olarak öğrenirdi. Bu eğitim sistemine gurukula denir. Destanlarda ve klasik metinlerde aşramlar, huzurun ve bilgeliğin sembolü olarak sık sık yer alır.
Her aşramın düzeni farklıdır, ama tipik bir gün şöyle ilerler:
Aşram hayatında seva (karşılık beklemeden hizmet) ve bhakti (adanmışlık) önemli yer tutar. Adanmışlığın bir yoga yolu olarak nasıl ele alındığını adanmışlık yolu bhakti yoga yazımızda anlattık. Aşramlarda sıkça okunan ve tartışılan metinlerden biri de Bhagavad Gita'dır; Bhagavad Gita'nın mesajı için ayrı rehberimize göz atabilirsin.
???? Hindistan'a gitmeden önce Türkiye'deki ya da çevrendeki yoga merkezlerinin düzenlediği kısa inziva programlarına katılarak aşram hayatının ritmini deneyimleyebilirsin.
| Aşram | Yoga stüdyosu | |
|---|---|---|
| Amaç | Bütünsel manevi yaşam | Ders ve pratik |
| Konaklama | Genellikle var | Yok |
| Program | Sabahtan akşama | Belirli saatlerde ders |
| Topluluk | Birlikte yaşayan topluluk | Derse gelen öğrenciler |
Sanskritçede "manevi çaba gösterilen yer" anlamına gelir; bir öğretmenin etrafında oluşan manevi topluluğu ya da hayatın dört evresinden birini ifade eder.
Evet. Ashram, kelimenin İngilizce yazımıdır; Türkçede aşram olarak kullanılır.
Brahmacharya (öğrencilik), grihastha (ev hayatı), vanaprastha (çekilme) ve sannyasa (feragat).
Aşrama göre değişir; bazıları ücret alır, bazıları bağışla işler.
Meditasyon, mantra, ilahi, felsefe dersleri, okuma ve gönüllü hizmet (seva) aşram hayatının parçalarıdır.