Yoganın 5 Yaması: Tanımlar & Uygulama İpuçları

Yoganın 5 yaması: ahimsa, satya, asteya, brahmacharya ve aparigraha ne anlama gelir, matta ve günlük hayatta nasıl uygulanır?

Haber Giriş Tarihi: 07.06.2024 12:31
Haber Güncellenme Tarihi: 28.06.2024 21:29
https://yogaevreni.com/

Yoga deyince akla önce pozlar gelir; oysa Patanjali'nin sekiz basamaklı yolunda asana üçüncü sıradadır. Yolun ilk basamağı, başkalarıyla ve dünyayla nasıl ilişki kurduğumuzu anlatan beş ilkedir: yamalar. Şiddetsizlik, doğruluk, çalmamak, ölçülülük ve sahiplenmemek. Bu yazıda her yamanın anlamını, günlük hayattaki karşılığını ve onları pratiğine nasıl katabileceğini bulacaksın.

Yama nedir?

Yama, Sanskritçede "dizgin" ya da "kısıtlama" anlamına gelir. Patanjali'nin Yoga Sutraları'nda tanımlanan sekiz basamaklı yolun (Ashtanga) ilk basamağıdır. Yamalar daha çok başkalarıyla ve dünyayla ilişkimizi, ikinci basamak olan niyamalar ise kendimizle ilişkimizi düzenler.

Patanjali beş yamayı sayar (2.30) ve bunların zamana, yere ve koşula bakılmaksızın uygulandığında "büyük yemin" (mahavrata) olduğunu söyler (2.31).

Beş yama

Yama Anlamı Patanjali'ye göre meyvesi
Ahimsa Şiddetsizlik, zarar vermemek Çevredeki düşmanlık yatışır (2.35)
Satya Doğruluk Sözler ve eylemler karşılığını bulur (2.36)
Asteya Çalmamak Gerçek zenginlik kendiliğinden gelir (2.37)
Brahmacharya Ölçülülük, enerjiyi korumak Canlılık ve güç kazanılır (2.38)
Aparigraha Sahiplenmemek, biriktirmemek Hayatın anlamına dair kavrayış derinleşir (2.39)

Ahimsa: zarar vermemek

Sadece fiziksel şiddetten kaçınmak değil; sözle, düşünceyle ve kendine karşı da zarar vermemek. Diğer yamaların temeli sayılır.

  • Bir tartışmada sesini yükseltmeden önce bir nefes al.
  • Matta bedenini zorlama; ağrı sinyallerini dinle.
  • Kendinle konuşurken kullandığın dile dikkat et.

Satya: doğruluk

Doğruyu söylemek ve doğruya uygun yaşamak. Ama gelenek satyayı ahimsa ile dengeler: Doğru, incitmek için kullanılmamalı.

  • Konuşmadan önce sor: Doğru mu, gerekli mi, nazik mi?
  • Kendine karşı dürüst ol: Gerçekten ne istiyorsun?

Asteya: çalmamak

Sana verilmeyeni almamak. Bunun içine başkalarının zamanını, emeğini ve fikirlerini sahiplenmek de girer.

  • Randevularına zamanında git.
  • Başkasının fikrini kullandığında adını an.
  • Kıyaslamayı bırak; başkasının sahip olduğuna göz dikmek de bir tür asteya ihlalidir.

Brahmacharya: ölçülülük

Geleneksel olarak cinsel perhiz anlamında kullanılmıştır. Modern yorumlarda enerjiyi dağıtmamak ve aşırılıklardan kaçınmak olarak okunur.

  • Yemekte, işte, ekran başında ölçüyü fark et.
  • Enerjini tüketen alışkanlıkları gözden geçir.
  • Dinlenmeye de yer aç.

Aparigraha: sahiplenmemek

İhtiyacından fazlasını biriktirmemek ve sahip olduklarına sıkıca tutunmamak. Nesnelerin yanında fikirler, ilişkiler ve sonuçlar için de geçerlidir.

  • Bir süredir kullanmadığın bir eşyayı ihtiyacı olana ver.
  • Pratiğinde "bugün bu pozu yapmalıyım" beklentisini bırak.
  • Bir işin sonucuna değil, emeğine odaklan.

Yamaları pratiğe taşımak

Matta:

Haftalık bir deneme: Her hafta bir yama seç. Sabah o yamayla ilgili bir niyet belirle, akşam günlüğüne nasıl geçtiğini yaz. Beş hafta sonra beş yamayı da deneyimlemiş olursun.

Yama odaklı kısa pratik (20 dakika)

  1. Dağ Duruşu ve niyet: 2 dakika. Günün yamasını içinden söyle.
  2. Kedi-İnek ve Güneşe Selam: 6 dakika. Bedenini zorlamadan (ahimsa).
  3. Ağaç Pozu: Her tarafa 5 nefes. Bugünkü dengeni olduğu gibi kabul et (satya).
  4. Nadi Shodhana: 5 dakika.
  5. Şefkat meditasyonu: 5 dakika. Önce kendine, sonra sevdiklerine, sonra zorlandığın birine iyi dileklerini gönder.
  6. Shavasana: 2-3 dakika. Bırak (aparigraha).

Kişisel disiplinler olan niyamalar için Shaucha ve Tapas yazılarına da göz atabilirsin.

Sıkça sorulan sorular

Yama nedir?

Patanjali'nin sekiz basamaklı yoga yolunun ilk basamağıdır. Başkalarıyla ve dünyayla ilişkimizi düzenleyen beş etik ilkeden oluşur.

Beş yama hangileridir?

Ahimsa (şiddetsizlik), satya (doğruluk), asteya (çalmamak), brahmacharya (ölçülülük) ve aparigraha (sahiplenmemek).

Yama ile niyama arasındaki fark nedir?

Yamalar daha çok başkalarıyla ilişkimizi, niyamalar ise kendimizle ilişkimizi ve kişisel disiplinlerimizi düzenler.

Brahmacharya mutlaka cinsel perhiz mi demek?

Geleneksel olarak bu anlamda kullanılmıştır. Günümüzde pek çok öğretmen onu enerjiyi koruma ve ölçülü yaşama olarak yorumlar.

Kaynaklar